Ik vind het belangrijk, de dodenherdenking op 4 Mei. En niet alleen een paar minuten stil zijn, maar mijn respect betuigen op een plek waar zo vele van onze bevrijders hun laatste rustplaats vonden. Zo ook weer dit jaar en dit werd een bijzondere …..

Samen met mijn zus, woonde ik de dodenherdenking bij in Holten op de Canadese begraafplaats aldaar. Het eerste wat me opviel bij aankomst was dat deze begraafplaats bijzonder mooi en goed verzorgd was. Fijn dat er nog steeds mensen zijn die zich daar voor inzetten. Het volgende wat me opviel was dat er veel van de hier begraven soldaten gesneuveld waren in de dagen rond en na de capitulatie van de Duitsers. Wow deze mannen hebben echt tot het laatste moment strijd geleverd …..

De ceremonie die hier plaatsvond was ook erg mooi. Er waren veel mensen aanwezig; de Consul van Canada, (oud) militairen en mariniers, zowel Nederlands als Canadees en ook waren nabestaanden uit Canada aanwezig. In de toespraken van de voorzitter en oud-voorzitter van het Comité 4 mei en de burgemeester van Rijssen-Holten werd uitgebreid stilgestaan bij de oorlog, maar ook hoe het nu in de wereld gesteld is met acceptatie – of juist niet – van mensen die “anders” zijn en met name de kinderen werd gevraagd te zorgen voor een betere wereld in de toekomst. Er was muziek door het plaatselijke harmonie-orkest en een Pipes and Drums band. Door kinderen werden gedichten en verhalen voorgedragen, zowel in het Nederlands als Engels en Frans en natuurlijk werden er kransen gelegd. Maar naast de kransen werden ook alle bijna 1400 graven voorzien van een boeketje rozen. En omdat er niet genoeg schoolkinderen aanwezig waren om dit te doen, werden mijn zus en ik verzocht hierbij te helpen, een oproep waar we graag gevolg aan gaven, ondertussen ook nog wat andere aanwezige kinderen aansporend (met wisselend succes) ook mee te helpen.

Na de officiële plechtigheden bleven we nog even rondkijken, waarbij ik zag dat de Canadese vlaggendragers zich met een aantal militairen en burgers rondom een van de graven verzamelden en daar gefotografeerd werden. Dit leek me wel een geschikt moment om ook mijn camera uit mijn tas te halen. Tijdens de herdenking maakte ik uit respect geen foto’s, maar nu liep ik ook richting de vlaggendragers om wellicht een fotootje te kunnen maken. Toen ik bij de groep arriveerde zag ik dat zij met een of ander ritueel bezig waren. Er werd whisky gegoten over een grafsteen, waarna de fles whisky rondging onder de aanwezigen en iedereen een slok nam. Nieuwsgierig geworden sprak ik een van de dames (een Canadese) die hierbij betrokken was aan met de vraag wat dit voor ritueel was. Zij vertelde dat de hier begraven militair haar oom was en zij op hem proosten, waarbij het gebruikelijk was dat degene op wie geproost werd de eerste slok kreeg. Inmiddels hadden ook haar man en mijn zus zich bij het gesprek gevoegd en kregen ook wij de fles whisky in onze handen gedrukt en hebben we mee geproost op de oom …. Heel bijzonder om dit mee te mogen maken. We bleven nog een tijdje napraten met deze mensen, over de herdenking en over Canada, waarna we afscheid namen en hun een goede thuisreis wensten.

Wij maakten nog wat foto’s en liepen nog een keer langs de graven, werden tot in het diepst van onze ziel geraakt door het lezen van de laatste brief die bij het graf van Private Ken stond. De brief die hij op 4 mei 1945 schreef aan zijn vrouw Gwen en hun dochtertje. Ze hadden gehoord dat de Duitsers morgen zouden capituleren en hij verheugde zich op zijn thuiskomst…. Morgen is het over, dan kom ik thuis …. Hij overleed op 6 mei 1945 ….

Onder de indruk van alles wat we vanmorgen gehoord en meegemaakt hadden, verlieten wij de begraafplaats, een bijzondere ervaring rijker …..